Fum við bruna í Funa

Kristín Hálfdánsdóttir

Skutulsfjörður skartaði sínu fegursta í morgun, föstudag, þegar undirrituð vaknaði upp í Tunguskógi sem var baðaður sólskini og nærri iðagrænn við laufgun trjánna. Sólin speglaðist í spegilsléttum pollinum og ekki var skýhnoðri á himni og döggin glóði á nýgræðingnum. En það var eitt sem skyggði á þennan dásamlega morgun, þykkt mengunarský frá Funa lagðist yfir fjörðinn og náði alla leið frá Engidal að Arnarnesi.

Sorpmálin eru stóru málin hjá okkur bæjarbúum í dag. Við höfum um tvær meginleiðir að velja í þeim efnum. Annars vegar að endurnýja Funa, sem er gríðarlega kostnaðarsamt, og hinsvegar að fara yfir í flokkun og endurvinnslu. Seinni leiðin kallar á minni frjáfestingu og lægri rekstrarkostnað. Þegar ákvörðun um leiðir í sorpeyðingu er tekin eru það tvö atriði sem skipta meginmáli; umhverfismál og kostnaður. Seinni leiðin virðist bæði vera umhverfisvænni og ódýrari fyrir bæjarbúa.

Ef við tökum umhverfismálin þá er það ljóst að Funi spýtir úr sér gríðarlegu magni af gróðurhúsaloftegundum, og þó þær séu ekki hættulegar fyrir nærumhverfi, eru þær taldar valda miklum skaða á heimsvísu. Endurnýting á t.d. pappa og plasti sparar gríðarlega orku við framleiðslu á lokaafurð, sem skiptir máli fyrir umhverfið ef haft er í huga að stór hluti þeirra orku er framleiddur með olíu eða kolum. Almennt er litið þannig á málin í dag að endurnýting á sorpi sé bæði hagkvæm og umhverfisvæn en leið tvö gengur einmitt út á það. Greiðslur koma úr úrvinnslusjóði fyrir endurnýtanlegar afurðir, sem fjármagnaðar eru við innflutning eða sölu þeirra vöru sem seinna fer í endurvinnsluna. Öldósir eru gott dæmi um slíkt. Óvirk efni eins og gler og múr verða urðuð hér á staðnum og lífrænn úrgangur fer í moltugerð. Það sem af gengur og er ekki nothæft til endurvinnslu er baggað og ekið á urðunarstað. Því miður gæti sá urðurnarstaður verið langt í burtu og það þyrfti að aka því um 500 km leið. Hinsvegar er aðeins um 25 ferðir á ári að ræða frá Ísafirði og um mjög hagkvæman flutning að ræða þar sem gott tímasvigrúm er til að flytja þennan úrgang. Hugsanlega má finna hér í nágrenninu nýjan urðunarstað til langs tíma en miklar kröfur eru gerðar til nýrra urðunarstaða í dag og óvíst um hvort það borgar sig.

Varðandi kostnaðarhliðina liggur fyrir að endurbygging Funa kostar á milli 400 og 500 milljónir króna sem afskrifa þarf á fimmtán árum. Bara tilhugsunin um að auka skuldir bæjarins um slíka upphæð er hrollvekjandi, fyrir utan þau lánakjör sem nú bjóðast sem munu gera greiðslubyrði bæjarsjóðs óbærilega.

Hugmyndir Í-listans í sorpmálum eru einkennilegar. Aðalatriðið virðist vera að heimamenn sjái sjálfir um sitt sorp, en ekki að umhverfisvæn og ódýr lausn sé fundin. Allir sem til þekkja vita að ekki verður farið í bæði flokkun og brennslu. Ef besta brennsluefnið er tekið frá, sem er endurnýjanlegur pappi og plast, verður Funi enn óhagkvæmari og þannig dýrari fyrir bæjarbúa. Að vísu halda Í-lista menn því fram að nýr Funi muni ekki menga. Ágætu Ísfirðingar, trúum við því? Eigum við að fara dýrari leið og gera minni kröfur til umhverfisins án þess að skynsamleg rök liggi fyrir því?

Ágæti kjósandi. Á morgun göngum við til kosninga til sveitarstjórnar. Undirrituð skipar fjórða sæti á lista Sjálfstæðismanna í Ísafjarðarbæ. Nái ég til þess kjörfylgi mun ég leggja mig alla fram um að mikilvægar ákvarðanir, eins og um sorphirðu, verði teknar á faglegum og skynsamlegum nótum. Ég vil biðja þig um þína liðveislu til þess þegar þú gengur til atkvæða á morgun.

Af festu til framtíðar og setjum X við D.

Kristín Hálfdánsdóttir.