Öfugmæladæmisaga

Davíð Björn Kjartansson

Ég hef stundað sjó alla mína ævi. Framan af var ég með föður mínum á netum og á rækju í Djúpinu. Seinna var ég háseti á Páli Pálsyni undir stjórn Adda Kitta Gauj og líkaði vel. Mig langaði alltaf til þess að byggja eitthvað upp sjálfur og fór að róa á pínulitlum bát sem ég gat keypt mér þá. Ég var kvótalaus og réri í þeim fiskveiðistjórnunarkerfum sem voru við líði á hverjum tíma, en náði ekki að gera þetta að fullu starfi fyrir mig - hvað þá fleiri. Ég tók því þá stóru ákvörðun árið 2002 að reyna að byggja upp heilsársvinnu fyrir mig og nokkra sjómenn og beitningarmenn. Til þess að ná því markmiði var enginn leið önnur en að kaupa veiðiheimildir sem dygðu fyrir slíkan rekstur. Það vildu margir selja mér veiðiheimildirnar af bátum sínum hér í Ísafjarðarbæ. Ég taldi mig slá tvær flugur í einu höggi með því að byggja upp hjá mér og stuðla jafnframt að því að halda kvóta á svæðinu. Þetta gekk eftir, þökk sé reglum um frjálst framasal veiðiheimilda sem Steingrímur og Jóhanna stóðu fyrir á sínum tíma. Í dag rek ég fyrirtæki ásamt bróður mínum þar sem 15 manns hafa að jafnaði atvinnu.

Rær frítt við hliðina á mér

Einn af þeim sem seldi mér kvótann sinn árið 2007 kom að máli við mig fyrir skömmu og sagðist vorkenna mér að standa í þessu. Hann hafði selt mér 30 tonna þorskkvóta sem var skorinn niður í 20 tonn skömmu síðar. Hann hélt bátnum eftir til þess að leika sér á honum og keypti ríkisskuldabréf fyrir peningana sem hann fékk frá mér. Nú rær hann skuldlaus í nafni „réttlætis“ ríkisstjórnarflokkanna í svokölluðu strandveiðikerfi. Stjórnvöld hafa bætt um betur frá niðurskurðinum 2007, tekið hluta af þessum 20 tonnum sem ég á eftir af okkar viðskiptum og látið hann hafa til baka frítt til þess að róa við hliðina á mér. Það sem þá er eftir hjá mér stendur svo til að taka af mér bótalaust á næstu 20 árum með svokallaðri fyrningarleið. Ég sit eftir með skuldirnar sem urðu til við kvótakaupin.

Sprenglærðir ríkisstarfsmenn gefa álit

Talsmenn þessara breytinga segja þeim ætlað að ná fram „réttlæti“ til handa íslensku þjóðinni. Hin ríka réttlætiskennd þeirra hlýtur að vera á gildum rökum reist enda eru flestir álitsgjafarnir sprenglærðir ríkisstarfsmenn. Leikmaðurinn ég skilur hinsvegar hvorki upp né niður í þessum fyrirætlunum. Þetta svokallaða „réttlæti“ er þá bara fyrir einhverja útvalda og í það minnsta ekki fyrir mig og mína starfsmenn, sem flestir eru óbreyttir verkamenn eða sjómenn sem áður voru verkefnalausir.

Réttlæti fullnægt með rangindum?

Maður getur þurft að beygja sig fyrir hlutum sem maður skilur ekki. En ég spyr: Er þessi stefna til gagns fyrir einhvern? Eru þessar breytingar líklegar til þess að verða til hagsbóta fyrir Vestfirði eða einstök byggðarlög fjórðungsins? Það hefur lítið verið rætt finnst mér og enn síður verið útlistað hvernig það gæti gerst. Satt að segja finnst mér rökstuðningurinn fyrir fyrningaleiðinni vera hrein öfugmæli. Réttlætinu á að fullnægja með því að beita stóran hóp Íslendinga rangindum – Íslendinga sem hafa spilað heiðarlega eftir þeim leikreglum sem þeim hefur verið úthlutað hverju sinni. Það er mitt álit að það fylgi því mikil ábyrgð að grafa undan þeim sem hafa verið að reyna að bjarga sér og byggja upp á því viðkvæma svæði sem Vestfirðir eru.

Davíð Björn Kjartansson, atvinnuveitandi.