Afleiðing atvinnustefnunnar er gjaldþrot heimila og fyrirtækja. Grein eftir Ásmund Friðriksson bæjarstjóra í Garði.
Í þrjú ár hafa sjávarútvegsráðherrar VG reynt að koma fram með frumvörp sem kollvarpa sjávarútveginum, veiðum og vinnslu. Afleiðingin er færri störf og gjaldþrot. Það var kallað eftir sátt í sjávarútvegi og vinnslu. Sátt um eðlilegt afgjald veiða og vinnslu og uppstokkun á framsali aflaheimilda.
Árið 2010 náðu allir hagsmunaaðilar í sjávarútvegi samkomulagi um heildstæða sátt í greininni. Það er í raun kraftaverk að slíkt samkomulag hafi náðst þar sem veiðar og vinnsla, hagsmunasamtök sjómanna, verkalýðshreyfingin og stórir sem smáir aðilar stóðu að sáttinni. Ríkisstjórn VG og Samfylkingar hafnaði þeirri „þjóðarsátt“. Það má með sanni segja að ríkisstjórnin hafi gert allar þær vitleysur sem hægt er að gera í einu máli þegar kemur að veiðigjaldsfrumvarpinu.
Atvinnuuppbyggingu í orkufrekum iðnaði og virkjunum er slegið á frest. Nægir þar að nefna álver í Helguvík, virkjanir í Þjórsá og raforkuver á Reykjanesi. Uppbygging atvinnutækifæra er tafin eða stöðvuð af ráðherrum ríkisstjórnarinnar, eða stofnunum sem undir þá heyra. Umhverfisráðherra gekk svo vasklega fram í að stöðva atvinnutækifærin, að hún var dæmd í Hæstarétti fyrir framlag sitt til að stöðva virkjanaframkvæmdir í neðri hluta Þjórsár. Geri aðrir betur. Þegar þessum farsa var lokið komu aðrir ráðherrar til skjalanna svo tryggja mætti seinkun framkvæmda og viðhalda stöðugt auknu atvinnuleysi og flótta fólks frá landinu.
Sú ákvörðun fjármálaráðherra í stóli iðnaðarráðherra að fresta virkjunum í neðri hluta Þjórsár vegna viðkomu laxastofnsins í ánni kom veiðimálastjóra og forstjóra Landsvirkjunar á óvart. Rannsóknir sem ráðherranum fannst ábótavant hafa staðið yfir í 40 ár og engar nýjar upplýsingar leitt til þess að endurskoða þurfi þær áætlanir sem þegar lágu fyrir að mati Veiðimálastofnunar eða Landsvirkjunar. Á meðan brennur von fólksins í landinu um að þau atvinnutækifæri sem hér eru í túnfætinum komist af stað.
Það er skoðun þeirra sem fylgjast með húsnæðismarkaðinum að nú ríði yfir önnur bylgja þar sem einstaklingar og fjölskyldur missa hús sín í hrönnum. Andvana fædd tilraun um 110% leiðina kemur þeim ekki til hjálpar frekar en atvinnustefna ríkisstjórnarinnar. Stefnan er að þeim atvinnutækifærum sem eru klár til að hefja framkvæmdir verði ekki hleypt af stað og þær atvinnugreinar sem blómstra verði skattlagðar til dauða eins og heimilin. Atvinnustefna sem er skattastefna flæmir fólk úr landi og er martröðin um skjaldborg norrænnar velferðarstjórnar. Þeirri martröð lýkur ekki fyrr en ríkisstjórnin fer frá og þá fyrst getum við spyrnt atvinnulífinu af stað og vonin um betri tíð vaknar á ný meðal þjóðarinnar.
Grein Oddnýjar Harðardóttur í héraðsblaðinu Reykjanesi þar sem hún fagnar nýju lagafrumvarpi um fiskveiðistjórnun og veiðigjöld er merkileg. Frumvarp sem breytir veiðistjórn í skattkerfi hefur fengið falleinkunn og herfilega dóma hagfræðinga og prófessora. Leit er hafin að þeim sem mælir með frumvarpinu í þeirra hópi. Landsbankinn sem er í eigu ríkisins og ráðherrann sem heldur á hlutabréfinu ættu að kynna sér hvað starfsmenn bankans hafa að segja um frumvarpið. Það er ógn við blómleg fyrirtæki eins og Nesfisk og H. Pétursson sem eru burðarásar atvinnulífsins í Garði. Miðað við nýtt frumvarp greiðir Nesfiskur 630 mkr. í veiðileyfisgjöld 2012 en greiddi 75 mkr. 2011. Það jafngildir því að hvert mannsbarn í Garði greiði 433.000 í veiðileyfagjald á ári. Ríkisstjórnin vill blóðmjólka fyrirtækin svo þau lognist út af, flosni upp eins og heimilin og atvinnutækifærin sem ríkisstjórnin gerir allt til að stöðva.
Hvað þýðingu það hefur fyrir okkur hér í Garði að Landsbankinn sem er stærsti viðskiptabanki atvinnulífsins í þessu sveitarfélagi, spái fjöldagjaldþrotum í greininni er ekki gott að fullyrða um. En hún hræðir spáin um að 31milljarður tapist hjá bankanum nái frumvarp sjávarútvegsráðherra fram að ganga og fjöldagjaldþrot blasa við í greininni. Til viðbótar við allt annað verða skattgreiðendur að mestu að drekka þann kaleik. Landsbankinn spáir því að af 124 fyrirtækjum sem eiga 95% kvótans og skoðuð voru, muni 74 þeirra ekki standast veiðigjaldsfrumvarpið en um 90% þeirra sem hafa afnotarétt af kvótanum í dag hafa keypt hann fullu verði. Hjá þessum fyrirtækjum starfa 4.000 manns sem gætu misst atvinnuna. Það vantar því skjaldborg fyrir það fólk fljótlega.
Ég tel að allir séu því sammála að sjávarútvegurinn eigi að skila eðlilegri rentu, skatti til samfélagsins af auðlindinni. Ég veit að greinin vill það líka. Setja fisk á fiskmarkaði innanlands og vinna í þeirri sátt sem samráðsnefnd allra hagsmunaaðila í sjávarútvegi náði með einstökum hætti. Þar sem smáum sem stórum, kvótahöfum og kvótalausum verði gert kleift að stunda veiðar og vinnslu með hagsmuni greinarinnar og þjóðarinnar að leiðarljósi. Það var búið að ná sáttinni en ríkisstjórnin hafnaði henni. Andlag stefnu ríkisstjórnarinnar í atvinnumálum er gjaldþrot fyrirtækja og heimila.
Höfundur er bæjarstjóri í Garði.


Reykjavik