Ástæðulaust að halda viðræðum áfram grein eftir Illuga Gunnarsson

8.3.2012

Þegar greidd voru atkvæði á Alþingi sumarið 2009 um hvort sækja skyldi um aðild að ESB, sagði Steingrímur J. Sigfússon að rétt væri að láta strax reyna á hvort hægt væri að fá varanlegar undanþágur frá þeim reglum ESB sem ósamrýmanlegar væru mikilvægum hagsmunum Íslands. Ætti það einkum við atriði er sneru að sjávarútvegi og landbúnaði. Ef í ljós kæmi að slíkar undanþágur væru ekki í boði væri „ástæðulaust að halda viðræðum áfram“ svo vitnað sé í ræðu Steingríms. Þessi afstaða formanns VG sumarið 2009 var skiljanleg í ljósi þess að eitt helst baráttumál flokks hans var að berjast gegn öllum hugmyndum um að sótt yrði um aðild að ESB.
Með þessu fékk formaðurinn nokkurt skjól, þar sem hann gat í raun lofað flokksmönnum sínum að umsóknin yrði dregin til baka um leið og fyrir lægi að Ísland myndi ekki fá þær undanþágur sem nauðsynlegar væru. Hann sagði síðan, sem sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra, á Alþingi 17. janúar síðastliðinn að einstökum samningsköflum í aðildarviðræðunum yrði ekki lokað nema um væri að ræða ásættanlegan frágang á þeim. Hann lagði áherslu á að ekki væri búið að móta samningsafstöðu Íslands í sjávarútvegs- og landbúnaðarmálum.

Afstaða ESB skýr

Þegar Noregur sótti um aðild að ESB varð niðurstaðan sú að landið fékk þriggja ára aðlögunartíma að regluverki ESB um fjárfestingar útlendinga í sjávarútvegi. Framkvæmdastjórn ESB hefur bent á í skýrslu sinni, frá október 2011, um umsóknarferli Íslands, að íslensk lög um fjárfestingar útlendinga í sjávarútvegi samrýmast ekki lögum ESB um þetta efni. Sú athugasemd, ásamt niðurstöðu samninga ESB við Noreg, gefur sterka vísbendingu um einarða afstöðu ESB til þessa máls.
Afstaða Íslands?

Nú hefur Steingrímur J. Sigfússon tekið við því erfiða hlutverki að gæta hagsmuna Íslands í þessum málum. Í ljósi stefnu þess flokks sem Steingrímur leiðir og í ljósi þeirra yfirlýsinga sem hann gaf sumarið 2009 og staðfesti á þingi nú á dögunum hlýtur tafarlaust að verða látið á það reyna hvort í boði séu varanlegar undanþágur frá reglum ESB, þar á meðal um fjárfestingar útlendinga í sjávarútvegi. Ef í ljós kemur að svo er ekki, þá hefur Steingrímur J. Sigfússon með yfirlýsingum sínum markað með skýrum hætti til hvaða ráða verður gripið, að minnsta kosti af hans hálfu. Nema auðvitað að raunin sé sú að það sé mat formanns Vinstri grænna að erlendar fjárfestingar í sjávarútvegi þjóni hagsmunum þjóðarinnar.

Höfundur er alþingismaður.